piernik staropolski


Nie wiem jak Wy, ale ja nie wyobrażam sobie Świąt Bożego Narodzenia bez piernika na stole. Przez lata wypiekania ciast piernikowych przygotowałem ich tak dużo, że nie idzie tego zliczyć i spamiętać. W tym roku w końcu postanowiłem przygotować nie ciasto piernikowe, a prawdziwy, tradycyjny staropolski piernik dojrzewający. Jak sama nazwa wskazuje, przygotowanie tego ciasta wymaga od nas nie lada cierpliwości i czasu. Ale nie martwcie się, jak mawiają, gra warta jest świeczki. W tym świątecznym szale zakupów i planów warto spędzić trochę czasu w kuchni bo kiedy przy wigilijnej kolacji w domu pełnym gości odkroicie pierwszy kawałek i weźmiecie pierwszy kęs, wasz wysiłek i wytrwałość zostaną wynagrodzone. Zaręczam, że nie ma lepszego ciasta bożonarodzeniowego niż staropolski piernik dojrzewający. Tego smaku nie można porównać z niczym innym. Struktura i konsystencja ciasta jest niezwykła i niepowtarzalna. Cienkie warstwy nadzienia w formie (najlepiej) domowych powideł śliwkowychmarcepanu z orzechów włoskich dopełniają smak, aromat i głębię grubych, piernikowych blatów.

Zanim zabierzecie się za piernik staropolski musicie przygotować sobie dokładny plan działania pamiętając o kilku ważnych kwestiach i datach. Zacznijmy od początku. Ciasto na piernik staropolski należy nastawić między 10 a 15 listopada. To idealny czas aby ciasto mogło spokojnie leżakować i nabierać aromatów. Przygotowane i zabezpieczone ciasto należy przechowywać w chłodnym miejscu (najlepiej w lodówce) do 19-20 grudnia. Wtedy z ciasta należy upiec trzy blaty, które ponownie muszą leżakować w lodówce przez kolejne dwa dni. 22 grudnia blaty piernikowe można przełożyć nadzieniami. Tak przygotowany piernik pozostawiamy do 23 lub 24 grudnia. W ten dzień należy zrobić polewę i udekorować ciasto. 

icon trudny

ciasto

  • 125 gmasła
  • 200 gcukru
  • 250 gmiodu
  • 75 mlmleka
  • 50 gdomowej przyprawy do piernika
  • 500 gmąki pszennej
  • 1/2 łyżeczkimielonego imbiru
  • 1/2 łyżeczkipieprzu
  • 1 1/2 łyżeczkisody
  • 1 szczyptasoli
  • 1jajko

polewa

  • 280 gmasła
  • 150 gcukru pudru
  • 6 łyżekkakao
  • 6 łyżekzimnej wody
  • 1 łyżkażelatyny

10-15 LISTOPADA

W rondelku rozpuścić masło, cukier oraz miód i odstawić. W osobnej miseczce połączyć mleko z sodą. Do misy miksera przesiać mąkę oraz przyprawę do piernika. Dodać jajko, rozpuszczone masło z miodem, i cukrem oraz mleko z sodą i wyrabiać hakiem do uzyskania jednolitej konsystencji. Gotowe ciasto należy przełożyć do szklanej miski lub glinianego naczynia np. makutry czy beczki do kiszenia ogórków. Naczynie przykryć folią spożywczą i odstawić do lodówki do 19-20 grudnia.

19-20 GRUDNIA

Ciasto na piernik staropolski rozwałkować między dwoma arkuszami papieru do pieczenia na wielkość blaszki (u mnie 24 cm x 34 cm). Spód piec w 160°C przez ok. 40-50 minut do tzw. suchego patyczka. Jeśli ciasto nadal będzie mokre a jego powierzchnia sprężysta, wydłużyć czas pieczenia. Ciasto powinno być lekko twarde. Gotowy blat wyjąć z piekarnika i pozostawić do wystudzenia. Wystudzony piernik przekroić na trzy równe części. Każdy blat przykryć kawałkiem papieru do pieczenia, ułożyć jeden na drugim, zawinąć szczelnie w folię aluminiową obciążyć deską i ciężkim garnkiem a następnie wstawić do lodówki na dwa dni. 

23 GRUDNIA

Żelatynę zalać zimną wodą i odstawić do napęcznienia. Cukier puder i kakao przesiać do rondelka. Dodać masło oraz napęczniałą żelatynę. Całość podgrzewać na niewielkim ogniu do całkowitego rozpuszczenia i połączenia składników cały czas mieszając (nie gotować!). Lekko przestudzić. Jeśli tłuszcz oddzieli się od pozostałych składników całość wymieszać dokładnie rózgą do ponownego połączenia mikstury. Otrzymaną glazurą polać schłodzony piernik. Ciasto udekorować posiekanymi orzechami lub wedle uznania. 

masa orzechowa

  • 100 gcukru pudru
  • 100 gśmietany 36%
  • 150 gorzechów włoskich lub laskowych
  • 1 szczyptacynamonu
  • dodatkowopowidła śliwkowe

22 GRUDNIA

Orzechy uprażyć na patelni i wystudzić. Następnie przełożyć do blendera i lekko zmiksować. Dodać cukier puder i zmiksować na mąkę. W rondelku umieścić śmietanę i zagotować. Dodać cynamon oraz mąkę orzechową i dokładnie wymieszać, masę przestudzić. Ciasto na piernik staropolski wyjąć z lodówki. Dolny blat ciasta przesmarować gorącymi powidłami, ułożyć na nim drugi spód, lekko docisnąć i przełożyć masą orzechową. Całość przykryć ostatnim blatem, ponownie zawinąć w folię aluminiową i wstawić do lodówki na całą noc. 

Kontakt Masz jakieś pytania dotyczące przepisu?
Napisz do mnie!

38 odpowiedzi na “piernik staropolski”

  1. Ja też nie wyobrażam sobie świąt bez piernika. Wspaniały piernik zrobiłeś.
    Mój też już gotowy. Robię z ciasta dojrzewającego (3 tygodnie). W tym roku zrobiłam wcześniej. Ale… piernik im starszy tym smaczniejszy.
    Miłego dnia Sosna. Już pachnie korzennie i świątecznie 🙂

  2. A mogę upiec trzy placki zamiast jednego?
    Jakoś trudno przychodzi mi krojenie grubego ciasta 🙁

  3. Czy 75ml mleka to odpowiednia ilosc? Trosze to dla mnie malo. Pytam poniewaz nie mam duzego doswiadczenia w pieczeniu.
    Pozdrawiam. 🙂

    • Ciasto na piernik staropolski najlepiej nastawić ok. 10-15 listopada. Ciasto powinno dojrzewać mniej więcej do 18-20 grudnia. Wtedy też trzeba upiec z ciasta blaty i następnego dnia można przełożyć dwoma nadzieniami. Tak przygotowane ciasto pozostawiamy do świąt. Przed podaniem na stół należy udekorować piernik staropolski polewą.

    • Wszystko jest dokładnie opisane. Piernik po złożeniu i leżakowaniu, już przed wykończeniem, wyrównuje się nożem. Obcina się boki ciasta, które są nierówne 🙂

  4. Jaka powinna być wysokość blaszki? mam wrażenie, że moja będzie zbyt niska i piernik z niej wykipi w trakcie pieczenia. pozdrawiam

Skomentuj przepis

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *